Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylająca decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW.

 

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 16 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (1),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Ochrona osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych jest jednym z praw podstawowych. Artykuł 8 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz art. 16 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowią, że każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących.

(2) Zasady i przepisy dotyczące ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych powinny – niezależnie od ich obywatelstwa czy miejsca zamieszkania – przestrzegać ich podstawowych praw i wolności, zwłaszcza prawa do ochrony danych osobowych. Niniejsza dyrektywa ma przyczyniać się do tworzenia przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.

(3) Szybki postęp techniczny i globalizacja przyniosły nowe wyzwania w dziedzinie ochrony danych osobowych. Skala zbierania i wymiany danych osobowych znacznie wzrosła. Technologia pozwala na przetwarzanie danych osobowych na niespotykaną dotąd skalę w celu prowadzenia takich czynności jak zapobieganie przestępczości, prowadzenie postępowań przygotowawczych, wykrywanie i ściganie czynów zabronionych lub wykonywanie kar.

(4) Należy ułatwić swobodny przepływ danych osobowych między właściwymi organami do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym do celów ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom na terytorium Unii oraz przekazywania takich danych osobowych do państw trzecich i

organizacji międzynarodowych, zapewniając przy tym wysoki stopień ochrony danych osobowych. Przemiany te wymagają stworzenia stabilnych i spójniejszych ram dla ochrony danych osobowych w Unii oraz zdecydowanego egzekwowania ich przepisów.

(5) Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (3) ma zastosowanie do całości przetwarzania danych osobowych w państwach członkowskich, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Nie ma ona jednak zastosowania do przetwarzania danych osobowych „w ramach działalności wykraczającej poza zakres prawa Wspólnoty”, takiej jak działania w ramach współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i

współpracy policyjnej.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(1) Dz.U. C 391 z 18.12.2012, s. 127.

(2) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 12 marca 2014 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym) oraz stanowisko Rady w pierwszym czytaniu z dnia 8 kwietnia 2016 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym). Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 14 kwietnia 2016 r.

(3) Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie

przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31).

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(6) Decyzja ramowa Rady 2008/977/WSiSW (1) ma zastosowanie do współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i współpracy policyjnej. Jednak zakres zastosowania tej decyzji ramowej jest ograniczony do przetwarzania danych osobowych przesyłanych lub udostępnianych pomiędzy państwami członkowskimi.

(7) Zapewnienie spójnego, wysokiego stopnia ochrony danych osobowych osób fizycznych oraz ułatwienie wymiany danych osobowych między właściwymi organami państw członkowskich ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia skutecznej współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i współpracy policyjnej. W tym celu należy we wszystkich państwach członkowskich zapewnić równorzędny stopień ochrony praw i

wolności osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym do celów ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom. Aby ochrona danych osobowych w Unii była skuteczna, należy wzmocnić prawa osób, których dane dotyczą, oraz obowiązki podmiotów, które przetwarzają dane osobowe, jak i odpowiadające

im uprawnienia w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów o ochronie danych osobowych w państwach członkowskich.

(8) Artykuł 16 ust. 2 TFUE powierza Parlamentowi Europejskiemu i Radzie określenie zasad ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych oraz zasad swobodnego przepływu takich danych.

(9) Na tej podstawie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (2) ustanawia ogólne przepisy mające chronić osoby fizyczne w związku z przetwarzaniem danych osobowych oraz zapewnić swobodny przepływ danych osobowych w Unii.

(10) W deklaracji nr 21 w sprawie ochrony danych osobowych w dziedzinie współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i współpracy policyjnej – załączonej do Aktu końcowego konferencji międzyrządowej, która przyjęła Traktat z Lizbony – konferencja uznała, że ze względu na szczególny charakter współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i współpracy policyjnej konieczne może okazać się przyjęcie – na podstawie art. 16 TFUE – szczególnych przepisów o ochronie danych osobowych i swobodnym przepływie danych

osobowych w tych dziedzinach.

(11) Należy zatem odnieść się do tych dziedzin w odrębnej dyrektywie, która stanowi szczególne przepisy o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym do celów ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom, z zachowaniem szczególnego charakteru takich czynności. Do takich właściwych organów mogą należeć nie tylko organy publiczne – takie jak organy sądowe, policja lub inne organy ścigania – ale też wszelkie inne organy lub podmioty, którym prawo państwa członkowskiego powierza sprawowanie władzy publicznej i wykonywanie uprawnień publicznych do celów niniejszej dyrektywy. Jeżeli taki organ lub podmiot przetwarza dane osobowe do celów innych niż cele niniejszej dyrektywy, zastosowanie ma rozporządzenie (UE) 2016/679. Rozporządzenie (UE) 2016/679 ma zatem zastosowanie wtedy, gdy organ lub podmiot zbiera dane osobowe do innych celów, a następnie dalej te dane przetwarza w celu realizacji obowiązku prawnego, któremu podlega. Przykładowo do celów postępowania przygotowawczego, wykrywania lub ścigania czynów

zabronionych określone instytucje finansowe zatrzymują przetwarzane przez siebie dane osobowe i udostępniają takie dane osobowe tylko właściwym organom krajowym w konkretnych sytuacjach i w zgodzie z prawem państwa członkowskiego. Organ lub podmiot, który w imieniu takich organów przetwarza dane osobowe w ramach niniejszej dyrektywy, powinien podlegać umowie lub innemu aktowi prawnemu oraz przepisom mającym zgodnie z niniejszą dyrektywą zastosowanie do podmiotu przetwarzającego, podczas gdy w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych przez podmiot przetwarzający spoza zakresu niniejszej dyrektywy zastosowanie rozporządzenia (UE) 2016/679 pozostaje niezmienione.

(12) Czynności policji lub innych organów ścigania koncentrują się na zapobieganiu przestępczości, prowadzeniu postępowań przygotowawczych, wykrywaniu i ściganiu czynów zabronionych, wraz z czynnościami policji podejmowanymi, gdy nie wiadomo, czy dane zdarzenie jest czynem zabronionym. Czynności te mogą też polegać na sprawowaniu władzy poprzez stosowanie środków przymusu takich jak czynności policji podczas

demonstracji, dużych imprez sportowych czy zamieszek. Czynności te obejmują również utrzymywanie prawa i porządku jako zadanie powierzone policji lub innym organom ścigania, gdy jest to konieczne do ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i dla prawnie chronionych podstawowych interesów społecznych i do zapobiegania takim zagrożeniom, które mogą prowadzić do popełnienia czynu zabronionego. Państwa

członkowskie mogą powierzyć właściwym organom inne zadania, które niekoniecznie służą zapobieganiu przestępczości, prowadzeniu postępowań przygotowawczych, wykrywaniu i ściganiu czynów zabronionych, w tym ochronie przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobieganiu takim zagrożeniom, tak by przetwarzanie danych osobowych w związku z tymi innymi zadaniami – o ile mieści się w zakresie prawa Unii –

wchodziło w zakres rozporządzenia (UE) 2016/679.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(1) Decyzja ramowa Rady 2008/977/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie ochrony danych osobowych przetwarzanych w ramach

współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych (Dz.U. L 350 z 30.12.2008, s. 60).

(2) Rozporządzenie (UE) 2016/679 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylające dyrektywę 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (zob. s. 1 niniejszego Dziennika Urzędowego).

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(13) Czyn zabroniony w rozumieniu niniejszej dyrektywy powinien być autonomicznym pojęciem prawa unijnego, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zwanego dalej „Trybunałem Sprawiedliwości”).

(14) Niniejsza dyrektywa nie powinna mieć zastosowania do przetwarzania danych osobowych w toku działalności wykraczającej poza zakres prawa Unii, dlatego czynności w zakresie bezpieczeństwa narodowego, czynności agencji lub jednostek zajmujących się bezpieczeństwem narodowym, ani przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie podczas czynności, które wchodzą w zakres zastosowania tytułu V rozdział 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), nie należy uznawać za czynności wchodzące w zakres niniejszej dyrektywy.

(15) Aby zapewnić jednakowy stopień ochrony osób fizycznych poprzez prawnie wykonalne prawa obowiązujące w całej Unii oraz aby zapobiec różnicom utrudniającym wymianę danych osobowych między właściwymi organami, niniejsza dyrektywa powinna przewidywać zharmonizowane zasady ochrony i swobodnego przepływu danych osobowych przetwarzanych do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym do celów ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom. Zbliżenie przepisów państw członkowskich nie powinno skutkować osłabieniem gwarantowanej przez nie ochrony danych osobowych, a wręcz przeciwnie – powinno służyć zapewnieniu wysokiego stopnia ochrony w całej Unii. Państwa członkowskie

powinny także móc ustanawiać gwarancje wyższe od przewidzianych w niniejszej dyrektywie dla ochrony praw i wolności osoby, której dane dotyczą, w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy.

(16) Niniejsza dyrektywa nie narusza zasady publicznego dostępu do dokumentów urzędowych. W myśl rozporządzenia (UE) 2016/679 dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych, które posiada organ lub podmiot publiczny lub prywatny w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, mogą zostać przez ten organ lub podmiot ujawnione zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego, któremu podlegają ten organ lub podmiot, dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów urzędowych z prawem do ochrony danych osobowych.

(17) Ochrona przyznana niniejszą dyrektywą powinna być stosowana do osób fizycznych, bez względu na obywatelstwo czy miejsce zamieszkania, w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych.

(18) W celu zapobieżenia wystąpieniu poważnego ryzyka obchodzenia prawa, ochrona osób fizycznych powinna być technologiczne neutralna i nie powinna zależeć od stosowanych technik. Ochrona osób fizycznych powinna mieć zastosowanie do zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych oraz do przetwarzania ręcznego, jeżeli dane osobowe znajdują się lub mają się znaleźć w zbiorze danych. Zbiory lub zestawy zbiorów, jak i ich strony tytułowe, które nie są uporządkowane według określonych kryteriów, nie powinny wchodzić w zakres stosowania niniejszej dyrektywy.

(19) Do przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 45/200 (1) Parlamentu Europejskiego i Rady. Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 oraz inne unijne akty prawne mające zastosowanie do takiego przetwarzania danych osobowych należy dostosować do zasad i przepisów przyjętych w rozporządzeniu (UE) 2016/679.

(20) Niniejsza dyrektywa nie powinna stanowić dla państw członkowskich przeszkody w określaniu – w krajowym prawie karnym procesowym – operacji i procedur przetwarzania danych osobowych przez sądy i inne organy wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza danych osobowych ujmowanych w orzeczeniach sądowych lub aktach związanych z postępowaniem karnym.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(1) Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1).

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(21) Zasady ochrony danych powinny mieć zastosowanie do wszelkich informacji o zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania osobach fizycznych. Aby stwierdzić, czy daną osobę fizyczną można zidentyfikować, należy wziąć pod uwagę wszelkie sposoby, takie jak wyodrębnienie, w stosunku do których istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, iż zostaną wykorzystane przez administratora lub inną osobę w celu bezpośredniego lub pośredniego zidentyfikowania osoby fizycznej. Aby stwierdzić, czy dany sposób może być z uzasadnionym prawdopodobieństwem wykorzystany do zidentyfikowania danej osoby fizycznej, należy wziąć pod uwagę wszelkie obiektywne czynniki, takie jak koszt i czas potrzebne do jej zidentyfikowania, oraz uwzględnić technologię dostępną w momencie przetwarzania danych i postęp technologiczny. Zasady ochrony danych nie

powinny więc mieć zastosowania do informacji anonimowych, mianowicie do informacji, które nie wiążą się ze zidentyfikowaną lub możliwą do zidentyfikowania osobą fizyczną, ani do danych osobowych zanonimizowanych w taki sposób, że osoby, której dane osobowe dotyczą, nie można już zidentyfikować.

(22) Organy publiczne, którym ujawnia się dane osobowe w związku z ich prawnym obowiązkiem sprawowania funkcji publicznej, takich jak organy podatkowe, organy celne, jednostki analityki finansowej, niezależne organy administracyjne czy organy rynków finansowych regulujące i nadzorujące rynki papierów wartościowych, nie powinny być traktowane jako odbiorcy, jeżeli otrzymane przez nie dane osobowe są im niezbędne do przeprowadzenia określonych czynności w interesie ogólnym zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego. Żądania ujawnienia danych, z którymi występują takie organy publiczne, powinny zawsze mieć formę pisemną, posiadać uzasadnienie, mieć charakter wyjątkowy i nie powinny dotyczyć całego zbioru danych ani prowadzić do połączenia zbiorów danych. Przetwarzając dane osobowe, takie organy publiczne powinny przestrzegać mających zastosowanie przepisów o ochronie danych, zgodnie z celami przetwarzania.

(23) Dane genetyczne należy zdefiniować jako dane osobowe dotyczące odziedziczonych lub nabytych cech genetycznych osoby fizycznej, które ujawniają niepowtarzalne informacje o fizjologii lub zdrowiu tej osoby fizycznej i wynikające z analizy próbki biologicznej danej osoby, a w szczególności z analizy chromosomów, kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA) lub kwasu rybonukleinowego (RNA) lub z analizy wszelkich innych

materiałów umożliwiających pozyskanie równoważnych informacji. Biorąc pod uwagę złożoność i wrażliwość informacji genetycznych, istnieje wysokie ryzyko niewłaściwego i ponownego ich wykorzystania do nieuprawnionych celów przez administratora. Dyskryminacja oparta na danych genetycznych powinna być co do zasady zakazana.

(24) Do danych osobowych dotyczących zdrowia należy zaliczyć wszelkie dane o stanie zdrowia osoby, której dane dotyczą, ujawniające informacje o przeszłym, obecnym lub przyszłym stanie zdrowia fizycznego lub psychicznego osoby, której dane dotyczą. Do danych tych należą informacje o osobie fizycznej zebrane podczas jej rejestracji na potrzeby usług opieki zdrowotnej lub podczas świadczenia usług opieki zdrowotnej takiej osobie, jak to określa dyrektywa 2011/24/UE Parlamentu Europejskiego i Rady (1); numer, symbol lub oznaczenie przypisane danej osobie fizycznej w celu zidentyfikowania tej osoby fizycznej do celów zdrowotnych; informacje pochodzące z laboratoryjnych lub lekarskich badań części ciała lub płynów ustrojowych, w tym danych genetycznych i próbek biologicznych; oraz wszelkie inne informacje, przykładowo, o chorobie, niepełnosprawności, ryzyku choroby, historii medycznej, leczeniu szpitalnym lub o stanie fizjologicznym lub biomedycznym osoby, której dane dotyczą, niezależnie od ich źródła, którym może być na przykład lekarz lub inny pracownik służby zdrowia, szpital, urządzenie medyczne lub badanie diagnostyczne in vitro.

(25) Wszystkie państwa członkowskie należą do Międzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnej (Interpol). Aby wypełnić swoją misję, Interpol otrzymuje, przechowuje i przekazuje dane osobowe w celu wspierania właściwych organów w zapobieganiu i zwalczaniu przestępczości międzynarodowej. W związku z tym należy wzmocnić współpracę między Unią a Interpolem poprzez promowanie sprawnej wymiany danych osobowych, jednocześnie zapewniając poszanowanie podstawowych praw i wolności w przypadku automatycznego przetwarzania danych

osobowych. Gdy dane osobowe są przekazywane przez Unię Interpolowi oraz państwom, które oddelegowały swoich przedstawicieli do Interpolu, zastosowanie powinna mieć niniejsza dyrektywa, w szczególności przepisy o międzynarodowym przekazywaniu danych. Niniejsza dyrektywa nie powinna wpływać na stosowanie przepisów szczegółowych określonych we wspólnym stanowisku Rady 2005/69/WSiSW (2) oraz w decyzji Rady

2007/533/WSiSW (3).

(26) Przetwarzanie danych osobowych musi być zgodne z prawem, rzetelne i przejrzyste względem zainteresowanej osoby fizycznej oraz służyć wyłącznie konkretnym celom określonym prawem. Nie stanowi to dla organów ścigania przeszkody w prowadzeniu czynności takich jak nadzór niejawny lub monitoring wizyjny. Czynności takie można prowadzić do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym do celów ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom, jeżeli czynności te są określone prawem i stanowią środek niezbędny i proporcjonalny w społeczeństwie demokratycznym, z należytym uwzględnieniem uzasadnionych interesów danej osoby fizycznej. Zasada rzetelnego przetwarzania obowiązująca w ochronie danych jest pojęciem odrębnym względem prawa do rzetelnego procesu, które jest zdefiniowane w art. 47 Karty i w art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zwanej dalej „EKPC”). Osobom fizycznym należy uświadomić ryzyko, zasady, zabezpieczenia i prawa związane z przetwarzaniem ich danych osobowych oraz sposoby wykonywania praw przysługujących im w związku z takim przetwarzaniem. Wyraźne, uzasadnione i określone w momencie zbierania danych osobowych powinny być w szczególności konkretne cele ich przetwarzania. Dane osobowe powinny być adekwatne i właściwe w stosunku do celów przetwarzania. Należy w szczególności zapewnić, by zebrane dane osobowe nie były nadmierne i by okres ich przechowywania był nie dłuższy, niż jest to niezbędne do osiągnięcia celu ich przetwarzania. Dane osobowe powinny być przetwarzane tylko wtedy, gdy celu przetwarzania nie można rozsądnie osiągnąć innymi sposobami. Aby zapobiec przechowywaniu danych przez okres dłuższy, niż jest to niezbędne, administrator powinien ustalić termin ich usuwania lub okresowego przeglądu. Państwa członkowskie powinny ustanowić odpowiednie zabezpieczenia dla danych osobowych przechowywanych dłużej w celu archiwizacji w interesie publicznym, wykorzystania do celów naukowych, statystycznych lub historycznych.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej

opiece zdrowotnej (Dz.U. L 88 z 4.4.2011, s. 45).

(2) Wspólne stanowisko Rady 2005/69/WSiSW z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wymiany niektórych danych z Interpolem (Dz.U. L 27

z 29.1.2005, s. 61).

(3) Decyzja Rady 2007/533/WSiSW z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego

Schengen drugiej generacji (SIS II) (Dz.U. L 205 z 7.8.2007, s. 63).

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(27) Zapobieganie przestępczości, prowadzenie postępowań przygotowawczych, wykrywanie i ściganie czynów zabronionych wymaga, aby właściwe organy przetwarzały dane osobowe – zebrane w kontekście zapobiegania konkretnym czynom zabronionym, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie, wykrywania ich lub ścigania – w kontekście szerszym, dla lepszego zrozumienia działalności przestępczej oraz ustalenia powiązań pomiędzy różnymi wykrytymi czynami zabronionymi.

(28) Aby zapewnić bezpieczeństwo w stosunku do przetwarzania i zapobiegać przetwarzaniu z naruszeniem niniejszej dyrektywy, dane osobowe należy przetwarzać tak, by zapewnić odpowiedni stopień bezpieczeństwa i poufności, w tym chronić przed nieuprawnionym dostępem do takich danych i do sprzętu służącego ich przetwarzaniu lub przed nieuprawnionym korzystaniem z takich danych i sprzętu, z uwzględnieniem stanu wiedzy technicznej w odnośnej dziedzinie, technologii i kosztów wdrożenia w stosunku do ryzyka naruszenia i charakteru danych

osobowych wymagających ochrony.

(29) Dane osobowe należy zbierać w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach mieszczących się w zakresie zastosowania niniejszej dyrektywy i nie należy ich przetwarzać w celach niezgodnych z zapobieganiem przestępczości, prowadzeniem postępowań przygotowawczych, wykrywaniem i ściganiem czynów zabronionych i wykonywaniem kar, w tym z ochroną przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobieganiem takim zagrożeniom. Jeżeli dane osobowe przetwarza ten sam lub inny administrator w celu wchodzącym w zakres stosowania niniejszej dyrektywy, ale innym niż cel, w którym dane zostały zebrane, przetwarzanie takie powinno być dopuszczalne, pod warunkiem że przetwarzanie jest dozwolone na mocy mających zastosowanie przepisów prawa oraz jest niezbędne i proporcjonalne do tego innego celu.

(30) Zasadę prawidłowości danych należy stosować z uwzględnieniem charakteru i celu odnośnego przetwarzania. W szczególności w postępowaniu sądowym oświadczenia zawierające dane osobowe opierają się na subiektywnym osądzie osób fizycznych i nie zawsze są weryfikowalne. Dlatego wymóg prawidłowości danych nie powinien odnosić się do prawidłowości oświadczenia, lecz jedynie do faktu, że konkretne oświadczenie zostało

złożone.

(31) Nieodłączną cechą przetwarzania danych osobowych w obszarze współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i współpracy policyjnej jest to, że przetwarzane są dane osobowe dotyczące różnych kategorii osób, których dane dotyczą. W stosownych przypadkach należy zatem w jak największym stopniu wyraźnie rozróżniać dane osobowe różnych kategorii osób, których dane dotyczą, takich jak osoby podejrzane, osoby skazane za czyn zabroniony, ofiary i inne osoby, np. świadkowie, osoby posiadające istotne informacje lub kontakty oraz wspólnicy osób podejrzanych i skazanych przestępców. Nie powinno to uniemożliwiać stosowania – zgodnie z wykładnią przedstawioną odpowiednio w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – zasady domniemania niewinności zagwarantowanej w Karcie oraz w EKPC.

(32) Właściwe organy powinny zapewnić, by nieprawidłowe, niekompletne lub nieaktualne dane osobowe nie były przesyłane ani udostępniane. Aby zapewnić ochronę osób fizycznych, prawidłowość, kompletność i stopień aktualności danych oraz wiarygodność przesyłanych lub udostępnianych danych osobowych, właściwe organy powinny w miarę możliwości opatrywać wszelkie przesyłane dane osobowe niezbędnymi informacjami.

(33) Jeżeli w niniejszej dyrektywie jest mowa o prawie państwa członkowskiego, podstawie prawnej lub akcie prawnym, niekoniecznie wymaga to przyjęcia aktu prawnego przez parlament, z zastrzeżeniem wymogów wynikających z porządku konstytucyjnego danego państwa członkowskiego. Takie prawo państwa członkowskiego, podstawa prawna lub akt prawny powinny jednak być jasne i precyzyjne, a ich zastosowanie przewidywalne dla osób im podlegających – jak wymaga tego orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Prawo państwa członkowskiego regulujące przetwarzanie danych osobowych w ramach zakresu zastosowania niniejszej dyrektywy powinno co najmniej określać cele ogólne, dane osobowe mające podlegać przetwarzaniu, cele przetwarzania oraz procedury pozwalające chronić integralność i poufność danych osobowych oraz procedury niszczenia tych danych, a tym samym powinno zapewniać dostateczną ochronę przed ryzykiem nadużyć i arbitralności.

(34) Przetwarzanie danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym do celów ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom, powinno obejmować każdą operację lub każdy zestaw operacji, które wykonuje się do wspomnianych celów na danych osobowych lub na ich zestawach w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, takich jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie przetwarzania, usuwanie lub niszczenie. W szczególności przepisy niniejszej dyrektywy powinny mieć zastosowanie do przesyłania danych osobowych, które służy celom określonym w niniejszej dyrektywie, odbiorcom niepodlegającym niniejszej dyrektywie. Odbiorca taki powinien oznaczać osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, jednostkę organizacyjną lub inny podmiot, któremu właściwy organ ujawnia te dane zgodnie z prawem. Jeżeli właściwy organ pierwotnie zebrał dane osobowe do jednego z celów określonych w niniejszej dyrektywie, to do przetwarzania tych danych do celów innych niż określone w niniejszej dyrektywie – jeżeli przetwarzanie to jest dozwolone przez prawo Unii lub prawo państwa członkowskiego – powinno mieć zastosowanie rozporządzenie (UE) 2016/679. W szczególności przepisy rozporządzenia (UE) 2016/679 powinny mieć zastosowanie do przesyłania danych osobowych do celów niewchodzących z zakres stosowania niniejszej dyrektywy. Do przetwarzania danych osobowych przez odbiorcę, który nie jest właściwym organem lub nie występuje w charakterze właściwego organu w rozumieniu niniejszej dyrektywy i któremu właściwy organ ujawnia dane osobowe zgodnie z prawem, zastosowanie powinno mieć rozporządzenie (UE) 2016/679. Przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy państwa członkowskie powinny też mieć możliwość dalszego doprecyzowania zastosowania przepisów rozporządzenia

(UE) 2016/679, na warunkach w nim określonych.

(35) Aby przetwarzanie danych osobowych w ramach niniejszej dyrektywy było zgodne z prawem, powinno ono być niezbędne do wykonania zadań realizowanych przez właściwy organ w interesie publicznym na podstawie prawa Unii lub prawa państwa członkowskiego do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym do celów ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom. Działania takie powinny obejmować ochronę żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą. Wykonywanie zadań polegających na zapobieganiu przestępczości, prowadzeniu postępowań przygotowawczych, wykrywaniu i ściganiu czynów zabronionych, instytucjonalnie powierzonych na mocy prawa właściwym organom, pozwala tym organom wymagać lub nakazywać, aby osoby fizyczne zastosowały się do stawianych żądań. W takim przypadku zgoda osoby, której dane dotyczą, określona w rozporządzeniu (UE) 2016/679, nie powinna stanowić podstawy prawnej przetwarzania danych osobowych przez właściwe organy. Jeżeli osoba, której dane dotyczą, musi wywiązać się z obowiązku prawnego, nie ma ona faktycznego, swobodnego wyboru, a tym samym nie można uznać, iż jej reakcja jest swobodnym wyrazem jej woli. Nie powinno to stanowić dla państw członkowskich przeszkody w ustanowieniu z mocy prawa, że osoba, której dane dotyczą, może wyrazić zgodę na przetwarzanie jej danych osobowych do celów określonych w niniejszej dyrektywie, takich jak badania DNA w postępowaniu przygotowawczym czy monitorowanie miejsca jej pobytu za pomocą aparatury elektronicznej na potrzeby

wykonania kary.

(36) Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby ilekroć prawo Unii lub prawo państwa członkowskiego mające zastosowanie do właściwego organu przesyłającego stawia w określonych sytuacjach szczególne wymogi co do przetwarzania danych osobowych, takie jak stosowanie kodeksów postępowania, właściwy organ przesyłający informował o takich wymogach i o obowiązku ich przestrzegania odbiorcę danych osobowych. Wymogi takie mogą przykładowo obejmować zakaz przesyłania danych osobowych innym odbiorcom lub wykorzystywania ich do innych celów niż cele, dla których przesłano je odbiorcy, lub udzielenia informacji osobie, której dane dotyczą, w przypadku ograniczenia prawa do informacji bez uprzedniej zgody właściwego organu przesyłającego. Obowiązki takie powinny także dotyczyć przekazywania danych przez właściwy organ przesyłający odbiorcom w państwach trzecich lub organizacjach międzynarodowych. Państwa członkowskie powinny zapewnić, by właściwy organ przesyłający nie stosował względem odbiorców w innych państwach członkowskich ani w organach i jednostkach organizacyjnych ustanowionych na mocy tytułu V rozdział 4 i 5 TFUE wymogów innych niż mające zastosowanie do podobnego przesyłania danych w obrębie państwa członkowskiego właściwego organu.

(37) Dane osobowe, które z racji swego charakteru są szczególnie wrażliwe w świetle podstawowych praw i wolności, wymagają szczególnej ochrony, gdyż kontekst ich przetwarzania może powodować poważne ryzyko naruszenia podstawowych praw i wolności. Do takich danych osobowych powinny zaliczać się dane osobowe ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, przy czym użycie w niniejszej dyrektywie terminu „pochodzenie rasowe” nie oznacza, że Unia akceptuje teorie sugerujące istnienie osobnych ras ludzkich. Takich danych nie należy przetwarzać, chyba że przetwarzanie podlega odpowiednim, określonym prawem gwarancjom praw i wolności osoby, której dane dotyczą, i jest dozwolone w przypadkach dopuszczonych prawem, a jeżeli nie jest dotąd dopuszczone takim prawem – jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby, albo też dotyczy danych w sposób oczywisty upublicznionych przez samą osobę, której dane dotyczą. Odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osoby, której dane dotyczą, mogą obejmować możliwość zbierania takich danych tylko w połączeniu z innymi danymi dotyczącymi danej osoby fizycznej, możliwość odpowiedniego zabezpieczenia takich danych, ściślejsze uregulowanie dostępu pracowników właściwego organu do danych lub zakaz przesyłania danych. Przetwarzanie takich danych powinno być także dozwolone prawem, gdy osoba, której dane dotyczą, udzieliła wyraźnej zgody na szczególnie dla niej inwazyjne przetwarzanie. Niemniej sama zgoda osoby, której dane dotyczą, nie powinna stanowić podstawy prawnej przetwarzania takich wrażliwych danych osobowych przez właściwe organy.

(38) Osoba, której dane dotyczą, powinna mieć prawo do tego, by nie stosowano względem niej decyzji analizującej jej cechy osobiste, opierającej się wyłącznie na przetwarzaniu automatycznym, która ma niekorzystne skutki prawne dla takiej osoby lub poważnie na nią wpływa. Przetwarzanie takie powinno zawsze podlegać odpowiednim zabezpieczeniom, wraz z konkretną informacją dla osoby, której dane dotyczą, i prawem do uzyskania interwencji ludzkiej, a zwłaszcza prawem do wyrażenia własnego stanowiska, uzyskania wyjaśnienia decyzji wydanej wskutek takiej analizy lub zaskarżenia tej decyzji. Profilowanie skutkujące dyskryminacją osób fizycznych na podstawie danych osobowych, które z racji swego charakteru są szczególnie wrażliwe w świetle podstawowych praw i wolności, powinno być zakazane na warunkach określonych w art. 21 i 52 Karty.

(39) Aby osoba, której dane dotyczą, mogła wykonywać swoje prawa, wszelkie kierowane do niej informacje powinny być łatwo dostępne, także na stronie internetowej administratora, i zrozumiałe, przy użyciu jasnego i prostego języka. Informacje takie powinny być dostosowane do potrzeb osób wymagających szczególnej opieki, np. dzieci.

(40) Należy wprowadzić ułatwienia pozwalające osobie, której dane dotyczą, na wykonywanie praw wynikających z przepisów przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy, w tym mechanizmy żądania – i w stosownych przypadkach bezpłatnego uzyskiwania – w szczególności dostępu do danych osobowych i ich sprostowania lub usunięcia oraz ograniczenia ich przetwarzania. Administrator powinien mieć obowiązek odpowiadania na

żądania osoby, której dane dotyczą, bez zbędnej zwłoki, chyba że stosuje ograniczenia praw osoby, której dane dotyczą, zgodnie z niniejszą dyrektywą. Ponadto, jeżeli żądania są w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne – tak jak wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą, nieracjonalnie i ustawicznie żąda informacji lub gdy nadużywa przysługującego jej prawa do informacji, przykładowo podając fałszywe lub mylne dane przy występowaniu z żądaniem – administrator powinien mieć możliwość pobrania rozsądnej opłaty lub odmowy podjęcia działań w stosunku do tego żądania.

(41) W przypadku gdy administrator żąda dodatkowych informacji, aby potwierdzić tożsamość osoby, której dane dotyczą, informacje te powinny być przetwarzane wyłącznie w tym konkretnym celu i nie powinny być przechowywane dłużej niż to konieczne dla realizacji tego celu.

(42) Osobie, której dane dotyczą, należy udostępnić następujące informacje: tożsamość administratora, prowadzenie operacji przetwarzania, cele przetwarzania oraz prawo do wniesienia skargi, istnienie prawa do zażądania od administratora dostępu do danych, sprostowania lub usunięcia danych osobowych lub ograniczenia ich przetwarzania. Można to uczynić na stronie internetowej właściwego organu. Ponadto w konkretnych przypadkach i w celu zapewnienia osobie, której dane dotyczą, możliwości wykonywania jej praw, osoba ta powinna być informowana o podstawie prawnej przetwarzania oraz o okresie przechowywania danych, o ile udzielenie takich informacji jest konieczne z uwzględnieniem konkretnych okolicznościach przetwarzania danych, dla zagwarantowania rzetelnego przetwarzania danych tej osoby.

(43) Każda osoba fizyczna powinna mieć prawo dostępu do zebranych danych jej dotyczących oraz powinna mieć możliwość łatwego wykonywania tego prawa w rozsądnych odstępach czasu, by mieć świadomość przetwarzania danych i móc zweryfikować jego zgodność z prawem. Dlatego każda osoba, której dane dotyczą, powinna mieć prawo do poznania i uzyskania informacji na temat celów przetwarzania danych, okresu ich przetwarzania oraz odbiorców danych, także w państwach trzecich. Jeśli takie informacje obejmują informacje o pochodzeniu danych osobowych, nie powinny one ujawniać tożsamości osób fizycznych, w szczególności poufnych źródeł informacji. Dla realizacji tego prawa wystarczy przekazać osobie, której dane dotyczą, pełne podsumowanie tych danych w zrozumiałej formie, czyli w formie pozwalającej jej poznać te dane, sprawdzić ich prawidłowość oraz zweryfikować zgodność ich przetwarzania z niniejszą dyrektywą, tak by mogła ona wykonywać prawa przysługujące jej na mocy niniejszej dyrektywy. Takie podsumowanie może mieć formę kopii przetwarzanych danych osobowych.

(44) Państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyjmowania aktów prawnych pozwalających opóźnić, ograniczyć lub pominąć informowanie osób, których dane dotyczą, lub ograniczyć, w całości lub w części, dostęp tych osób do ich własnych danych osobowych w takim zakresie i przez taki czas, w jakim odnośny środek jest działaniem niezbędnym i proporcjonalnym w społeczeństwie demokratycznym – przy należytym uwzględnieniu praw podstawowych i uzasadnionych interesów danej osoby fizycznej – tak aby uniemożliwić zakłócanie czynności postępowań urzędowych lub sądowych, postępowań przygotowawczych lub czynności procesowych, aby uniemożliwić zakłócanie zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, aby chronić bezpieczeństwo publiczne lub narodowe lub aby chronić prawa i wolności innych osób. Administrator powinien dokonywać oceny – badając konkretnie i indywidualnie każdy przypadek – czy prawo dostępu powinno zostać częściowo lub całkowicie ograniczone.

(45) Co do zasady o każdej odmowie lub każdym ograniczeniu dostępu należy powiadomić pisemnie osobę, której dane dotyczą, z podaniem faktycznych lub prawnych podstaw decyzji.

(46) Każde ograniczenie praw osoby, której dane dotyczą, musi być zgodne z Kartą i EKPC, w myśl wykładni zawartej, odpowiednio, w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a zwłaszcza musi odbywać się z poszanowaniem istoty tych praw i wolności.

(47) Każda osoba fizyczna powinna mieć prawo do uzyskania sprostowania dotyczących jej nieprawidłowych danych osobowych, zwłaszcza danych dotyczących faktów, oraz prawo do usunięcia danych, jeżeli przetwarzanie takich danych narusza niniejszą dyrektywę. Niemniej prawo do sprostowania danych nie powinno dotyczyć, na przykład, treści zeznania świadka. Każda osoba fizyczna powinna mieć również prawo do ograniczenia przetwarzania danych osobowych, gdy kwestionuje ona ich prawidłowość, której nie da się potwierdzić, lub gdy dane osobowe muszą zostać zachowane do celów dowodowych. W szczególności należy ograniczyć przetwarzanie danych osobowych zamiast ich usuwania, jeżeli w konkretnym przypadku uzasadnione przesłanki sugerują, że usunięcie mogłoby wpłynąć na uprawnione interesy osoby, której dane dotyczą. W takim przypadku ograniczone dane należy przetwarzać tylko w celu, który zapobiegł ich usunięciu. Metody ograniczonego przetwarzania danych osobowych obejmują między innymi przeniesienie wybranych danych do innego systemu przetwarzania – np. do celów archiwizacyjnych – lub uniemożliwienie użytkownikom dostępu do wybranych danych. W zautomatyzowanych zbiorach danych ograniczenie przetwarzania danych osobowych należy zasadniczo zapewnić środkami technicznymi. Fakt ograniczenia przetwarzania danych osobowych należy zaznaczyć w systemie w sposób jasno wskazujący, że przetwarzanie tych danych jest ograniczone. O takim sprostowaniu lub usunięciu danych osobowych lub ograniczeniu ich przetwarzania należy poinformować odbiorców, którym dane zostały ujawnione, oraz właściwe organy, od których pochodzą nieprawidłowe dane. Administratorzy powinni również powstrzymać się od dalszego rozpowszechniania tych danych.

(48) Jeżeli administrator odmawia osobie, której dane dotyczą, prawa do informacji, dostępu lub sprostowania lub usunięcia danych osobowych lub ograniczenia ich przetwarzania, osoba, której dane dotyczą, powinna mieć prawo wystąpienia do krajowego organu nadzorczego o weryfikację zgodności przetwarzania z prawem. O prawie tym należy poinformować osobę, której dane dotyczą. Jeżeli organ nadzorczy podejmie działanie w imieniu osoby, której dane dotyczą, spoczywa na nim obowiązek poinformowania tej osoby co najmniej o fakcie przeprowadzenia wszelkich niezbędnych przeglądów lub kontroli. Organ nadzorczy powinien także poinformować osobę, której dane dotyczą, o przysługującym jej prawie do środka prawnego przed sądem.

(49) Jeżeli dane osobowe przetwarza się w toku postępowania przygotowawczego i sądowego w sprawie karnej, państwa członkowskie powinny mieć możliwość zapewnienia wykonywania prawa do informacji, dostępu lub poprawienia, usunięcia i ograniczenia przetwarzania zgodnie z krajowymi przepisami o postępowaniu sądowym.

(50) Należy nałożyć na administratora obowiązki i ustanowić odpowiedzialność prawną administratora za przetwarzanie danych osobowych przez niego samego lub w jego imieniu. W szczególności administrator powinien mieć obowiązek wdrożenia odpowiednich i skutecznych środków oraz powinien być w stanie wykazać, że czynności przetwarzania są zgodne z niniejszą dyrektywą. Środki te powinny uwzględniać charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw i wolności osób fizycznych. Środki podejmowane przez administratora powinny obejmować opracowanie i wdrożenie szczególnych zabezpieczeń w odniesieniu do postępowania z danymi osobowymi osób fizycznych wymagających szczególnej opieki, takich jak dzieci.

(51) Z przetwarzania danych może wynikać ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie i wadze zagrożenia, której dane dotyczą, to zaś może prowadzić do uszczerbku fizycznego oraz szkód majątkowych i niemajątkowych, w szczególności: gdy przetwarzanie może skutkować dyskryminacją, kradzieżą lub sfałszowaniem tożsamości, stratą finansową, naruszeniem dobrego imienia, naruszeniem poufności danych chronionych tajemnicą służbową, niedozwolonym odwróceniem pseudonimizacji lub wszelką inną znaczną szkodą gospodarczą lub społeczną; gdy osoby, których dane dotyczą, mogą zostać pozbawione przysługujących im praw i wolności lub możliwości sprawowania kontroli nad swoimi danymi osobowymi; gdy  przetwarzane są dane osobowe ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe lub przynależność do związków zawodowych; gdy przetwarzane są dane genetyczne lub biometryczne w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby lub jeżeli przetwarzane są dane dotyczące zdrowia lub dane dotyczące seksualności i orientacji seksualnej lub dane o wyrokach skazujących i czynach zabronionych lub o odnośnych środkach zabezpieczających; gdy oceniane są cechy osobowe, w szczególności poprzez analizowanie i prognozowanie okoliczności dotyczących efektów pracy, sytuacji ekonomicznej, zdrowia, osobistych preferencji lub zainteresowań, wiarygodności lub zachowania, lokalizacji lub przemieszczania się, w celu tworzenia lub wykorzystywania profili osobistych; gdy przetwarzane są dane osobowe osób fizycznych wymagających szczególnej opieki, zwłaszcza dzieci; lub gdy przetwarzanie dotyczy dużej ilości danych osobowych i wpływa na dużą liczbę osób, których dane dotyczą.

(52) Prawdopodobieństwo i wagę ryzyka naruszenia należy określić poprzez uwzględnienie charakteru, zakresu, kontekstu i celów przetwarzania danych. Ryzyko naruszenia należy oszacować na podstawie obiektywnej oceny, w ramach której stwierdza się, czy operacje przetwarzania danych niosą poważne zagrożenie. Wysokie ryzyko jest szczególnym ryzykiem naruszenia praw i wolności osób, których dane dotyczą.

(53) Ochrona praw i wolności osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych wymaga wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, by zapewnić spełnienie wymogów niniejszej dyrektywy. Wdrożenie takich środków nie powinno zależeć wyłącznie od względów gospodarczych. Aby móc wykazać przestrzeganie przepisów niniejszej dyrektywy, administrator powinien przyjąć wewnętrzne polityki i wdrożyć środki, które są zgodne w szczególności z zasadą uwzględniania ochrony danych w fazie projektowania oraz z zasadą domyślnej ochrony danych. Jeśli administrator przeprowadził ocenę skutków dla ochrony danych zgodnie z niniejszą dyrektywą, jej wyniki powinno uwzględniać się przy opracowywaniu wspomnianych środków i procedur. Środki takie mogą polegać między innymi na stosowaniu pseudonimizacji najszybciej, jak to możliwe. Stosowanie pseudonimizacji do celów niniejszej dyrektywy może być narzędziem ułatwiającym zwłaszcza swobodny przepływ danych osobowych w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.

(54) Ochrona praw i wolności osób, których dane dotyczą, oraz obowiązki i odpowiedzialność prawna administratorów i podmiotów przetwarzających – także w odniesieniu do monitorowania ze strony organów nadzorczych i do środków przez nie stosowanych – wymagają dokonania jasnego podziału obowiązków przyjętych w niniejszej dyrektywie, w tym w sytuacji, gdy administrator określa cele i sposoby przetwarzania wspólnie z innymi administratorami lub gdy operacji przetwarzania dokonuje się w imieniu administratora.

(55) Przetwarzanie przez podmiot przetwarzający powinno być regulowane aktem prawnym, w tym umową wiążącą podmiot przetwarzający z administratorem i przewidującą w szczególności, że podmiot przetwarzający powinien działać wyłącznie zgodnie z poleceniami administratora. Podmiot przetwarzający powinien uwzględniać zasadę ochrony danych w fazie projektowania oraz zasadę domyślnej ochrony danych.

(56) Dla zachowania zgodności z niniejszą dyrektywą administrator lub podmiot przetwarzający powinni prowadzić wykazy wszystkich kategorii czynności przetwarzania danych osobowych, za które są odpowiedzialni. Każdy administrator i każdy podmiot przetwarzający powinien mieć obowiązek współpracy z organem nadzorczym i na jego żądanie udostępniać wskazane wykazy w celu monitorowania tych operacji przetwarzania. Administrator lub podmiot przetwarzający dane osobowe w niezautomatyzowanych systemach przetwarzania powinien dysponować skutecznymi metodami, które pozwolą mu wykazać zgodność przetwarzania danych z prawem, monitorować własną działalność i zapewnić integralność i bezpieczeństwo danych, takimi jak ewidencja lub inne formy zapisu.

(57) Należy ewidencjonować przynajmniej operacje dokonywane w zautomatyzowanych systemach przetwarzania, takie jak zbieranie, modyfikowanie, przeglądanie, ujawnianie wraz z przekazywaniem, łączenie lub usuwanie danych. Należy ewidencjonować tożsamość osoby, która przeglądała lub ujawniła dane osobowe, co powinno pozwolić na ustalenie uzasadnienia operacji przetwarzania. Ewidencja powinna być używana wyłącznie do weryfikacji zgodności przetwarzania danych z prawem, do monitorowania własnej działalności, zapewniania integralności i bezpieczeństwa danych oraz do celów postępowania karnego. Monitorowanie własnej działalności powinno także obejmować wewnętrzne postępowanie dyscyplinarne przeprowadzane przez właściwe organy.

(58) Ocena skutków dla ochrony danych powinna być przeprowadzana przez administratora, jeżeli operacje przetwarzania – z racji swego charakteru, zakresu lub celów – mogą stwarzać poważne zagrożenie dla praw i wolności osób, których dane dotyczą, i powinna obejmować w szczególności przewidywane środki, gwarancje i mechanizmy mające na celu zapewnienie ochrony danych osobowych oraz wykazanie zgodności z niniejszą dyrektywą. Oceny skutków powinny dotyczyć stosownych systemów i procesów związanych z czynnościami przetwarzaniem danych osobowych, lecz nie indywidualnych przypadków.

(59) Aby zapewnić skuteczną ochronę praw i wolności osób, których dane dotyczą, administrator lub podmiot przetwarzający powinni w określonych przypadkach konsultować się z organem nadzorczym przed przetwarzaniem.

(60) W celu zachowania bezpieczeństwa i zapobiegania przetwarzaniu z naruszeniem niniejszej dyrektywy administrator lub podmiot przetwarzający powinni oszacować ryzyko właściwe dla przetwarzania oraz powinni wdrożyć środki – takie jak szyfrowanie – minimalizujące takie ryzyko. Środki takie powinny zapewnić odpowiedni stopień bezpieczeństwa i poufności, oraz uwzględniać stan wiedzy technicznej, koszty ich wdrożenia w stosunku do ryzyka naruszenia i charakter danych osobowych podlegających ochronie. Oceniając ryzyko naruszenia bezpieczeństwa danych, należy wziąć pod uwagę ryzyko cechujące przetwarzanie danych – takie jak przypadkowe lub niezgodne z prawem zniszczenie, utracenie, zmodyfikowanie, nieuprawnione ujawnienie lub nieuprawniony dostęp do danych osobowych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych – i mogące w szczególności prowadzić do uszczerbku fizycznego oraz szkód majątkowych i niemajątkowych. Administrator i podmiot przetwarzający powinni zapewnić, by przetwarzanie danych osobowych nie było prowadzone przez osoby nieuprawnione.

(61) Przy braku odpowiedniej i szybkiej reakcji naruszenie ochrony danych osobowych może skutkować powstaniem uszczerbku fizycznego oraz szkód majątkowych i niemajątkowych u osób fizycznych, takich jak utrata kontroli nad własnymi danymi osobowymi lub ograniczenie praw, dyskryminacja, kradzież lub sfałszowanie tożsamości, strata finansowa, nieuprawnione odwrócenie pseudonimizacji, naruszenie dobrego imienia, naruszenie poufności danych osobowych chronionych tajemnicą służbową lub wszelkie inne poważne szkody gospodarcze lub społeczne dla zainteresowanej osoby fizycznej. Dlatego natychmiast po stwierdzeniu naruszenia ochrony danych osobowych administrator powinien zgłosić je organowi nadzorczemu bez zbędnej zwłoki – jeżeli to wykonalne, nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia – chyba że administrator jest w stanie wykazać zgodnie z zasadą rozliczalności, że jest mało prawdopodobne, by to naruszenie danych osobowych mogło powodować ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Jeżeli nie można wnieść zgłoszenia w terminie 72 godzin, powinno mu towarzyszyć wyjaśnienie przyczyn opóźnienia, a informacje mogą być przekazywane stopniowo, bez dalszej zbędnej zwłoki.

(62) Jeżeli naruszenie ochrony danych może rodzić prawdopodobieństwo wystąpienia wysokiego ryzyka naruszenia praw i wolności osób fizycznych, osoby fizyczne należy poinformować bez zbędnej zwłoki, tak by mogły podjąć niezbędne środki ostrożności. Informacja taka powinna zawierać opis charakteru naruszenia ochrony danych osobowych oraz zalecenia dla danej osoby fizycznej co do minimalizacji potencjalnych niekorzystnych skutków. Informacje należy przekazywać osobom, których dane dotyczą, tak szybko, jak jest to rozsądnie możliwe, w ścisłej współpracy z organem nadzorczym oraz zgodnie z zaleceniami przekazanymi przez ten organ lub inne właściwe organy. Przykładowo potrzeba zminimalizowania bezpośredniego ryzyka wystąpienia szkody będzie wymagać niezwłocznego poinformowania osób, których dane dotyczą, natomiast wdrożenie odpowiednich środków przeciwko takim samym lub podobnym naruszeniom ochrony danych może uzasadniać późniejsze poinformowanie. Jeżeli unikania zakłócania czynności postępowań urzędowych lub sądowych, postępowań przygotowawczych lub procedur, unikania zakłócania zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, ochrony bezpieczeństwa publicznego, ochrony bezpieczeństwa narodowego lub ochrony praw i wolności innych osób, nie można osiągnąć poprzez opóźnienie lub ograniczenie przekazania danej osobie fizycznej informacji o naruszeniu jej danych osobowych, w wyjątkowych okolicznościach można nie przekazywać takich informacji.

(63) Administrator powinien wyznaczyć osobę, która będzie pomagać mu w monitorowaniu wewnętrznego przestrzegania przepisów przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy, z wyjątkiem sytuacji, w której państwo członkowskie podejmie decyzję o zwolnieniu z tego obowiązku sądów i innych niezależnych organów wymiaru sprawiedliwości w toku sprawowania przez nie wymiaru sprawiedliwości. Osoba ta może być członkiem dotychczasowego personelu administratora po odbyciu specjalnego szkolenia z prawa i praktyki ochrony danych w celu uzyskania wiedzy fachowej w tej dziedzinie. Niezbędny poziom wiedzy fachowej należy ustalić zwłaszcza w świetle prowadzonych operacji przetwarzania danych oraz ochrony, której wymagają dane osobowe przetwarzane przez administratora. Swoje zadania osoba ta może wykonywać w niepełnym lub w pełnym wymiarze czasu pracy. Kilku administratorów może, uwzględniając swoją strukturę organizacyjną i wielkość, wspólnie wyznaczyć jednego inspektora ochrony danych, na przykład w przypadku dzielonych zasobów w jednostkach centralnych. Osoba ta może być również mianowana na różne stanowiska w ramach struktury poszczególnych administratorów. Osoba ta powinna pomagać administratorowi i pracownikom przetwarzającym dane osobowe, dostarczając im informacji i porad na temat przestrzegania spoczywających na nich obowiązków w zakresie ochrony danych. Inspektorzy ochrony danych powinni być w stanie wykonywać swoje obowiązki i zadania w sposób niezależny, zgodnie z prawem państwa członkowskiego.

(64) Państwa członkowskie powinny zapewnić, by dane były przekazywane do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym dla ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom, oraz gdy administrator w państwie trzecim lub w organizacji międzynarodowej jest organem właściwym w rozumieniu niniejszej dyrektywy. Wyłącznie organy właściwe pełniące funkcję administratora powinny dokonywać przekazania,  z wyjątkiem sytuacji gdy podmiotom przetwarzającym jednoznacznie polecono dokonać przekazania w imieniu administratorów. Przekazanie takie może nastąpić w przypadkach, w których Komisja zdecydowała, że dane

państwo trzecie lub organizacja międzynarodowa zapewniają odpowiedni stopień ochrony, gdy wprowadzono odpowiednie zabezpieczenia lub gdy mają zastosowanie wyjątki w konkretnych sytuacjach. Przekazując dane osobowe z Unii administratorom, podmiotom przetwarzającym lub innym odbiorcom w państwach trzecich lub organizacjom międzynarodowym, nie należy jednak obniżać stopnia ochrony osób fizycznych przewidzianego w Unii na mocy niniejszej dyrektywy, także w przypadkach dalszego przekazywania danych osobowych z państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej administratorom lub podmiotom przetwarzającym w tym samym lub w innym państwie trzecim lub tej samej lub innej organizacji międzynarodowej.

Następna strona ->